{ســرداران عـشـــق}

«تهاجم فرهنگی» با «تبادل فرهنگی» متفاوت است . تبادل فرهنگی لازم است. هیچ ملتی بینیاز نیست از اینکه در همه زمینه ها ، از جمله در زمینه مسائل فرهنگی (آن مجموعه مسائلی که به آنها نام فرهنگ داده می شود) از ملت های دیگر بیاموزد. همیشه تاریخ همین بوده است. ملت ها در رفت و امد هایشان، آداب زندگی را، خلقیات را، علم را، لباس پوشیدن را، آداب معاشرت را، زبان را، معارف را و دین را، از یکدیگر فرا گرفته اند. این، مهمترین تبادل ملت ها با هم بوده است. حتی مهمتر از تبادل اقتصادی و کالا .بسیار اتفاق افتاده است که این تبادل فرهنگی ، به تغییر مذهب یک کشور انجامیده است! مثلا در شرق آسیا، بیشترین چیزی که اسلام را به این کشور ها-ازجمله کشور اندونزی، به کشور مالزی و حتی به قسمت های مهمی از شبه قاره -برد، دعوت مبلغین نبود بلکه در رفت و امد آحاد ملت ایران بود.تجار،  سیاحان ایرانی راه افتادند ؛ رفتند ؛ آمدند. و در سایه این رفت و آمد هاست که شما می بینید ملت بزرگی که امروز شاید بزرگترین ملت اسلامی در آسیا است -یعنی اندونزی- مسلمان شده اند. این اسلام را اول بار، نه مبلغین دینی برای آنها بردند ،نه شمشیر و جنگ! اسلام را همین رفت و امد ها برد. خود ملت ما هم ، در طول زمان ، خیلی چیز ها را از ملت های دیگر آموخته است . و این یک روند ضروری برای تروتازه ماندن معارف و حیات فرهنگی در سرتاسر عالم است. این تبادل فرهنگی ست ، و خوب است.

۲۱/۵/۱۳۷۱